This page is intended to be viewed online
and may not be printed.

Printing of this post, without written consent
is strictly prohibited.

We Bring Karpathos Closer to YOU - Since November 21, 2001 - Over 7,500,000 Visitors - From Africa, Antarctica, Asia, Australia, Europe, North America and South America - 220 Countries   

News

Photos

Video

Music
Site Translator
Translator

Schedule

Orthodox

Telephone

Games

Welcome Guest ( Log In | Register )

 
Reply to this topicStart new topic
> ΣΥΝΟΠΤΙΚΗ ΙΣΤΟΡΙΑ ΤΗΣ ΚΑΡΠΑΘΟΥ - ΕΙΔΙΚΗ ΑΝΑΦΟΡΑ ΣΤΗΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ του Νίκου Παπαγεωργίου
G.Skevofylakas
post Mar 20 2011
Post #1


Senior Member


Group: Members
Posts: 4,331
Joined: 19-August 06



Με ανάμεικτα συναισθήματα αποδέχτηκα τη πρόταση να σας απευθυνθώ με την εισήγησή μου αυτή στα πλαίσια της αποψινής εκδήλωσης της ΟΜΟΝΟΙΑΣ Απερίου. Το θέμα που θα αναπτύξω αναφέρεται στη διαδρομή της ιστορίας της Καρπάθου.

Είναι πολύ εκτενές θέμα και προσπάθησα στα πλαίσια των γνώσεων που έχω, των πηγών που χρησιμοποίησα, του χρόνου που μπορούμε να διαθέσουμε σε μια εκδήλωση και των προσωπικών μου αντιλήψεων και πληροφοριών στα σύγχρονα δρώμενα να αναφερθώ στην ιστορία του νησιού μας.

Ξεκινώ με τη γεωγραφική περιγραφή του νησιού, στη συνέχεια κάνω μια περιληπτική ιστορική αναδρομή από τότε που έχουμε ευρήματα ανθρώπινης ζωής 4.000 - 3000 πχ μέχρι σήμερα, κάνοντας πιο εκτενή περιγραφή στα γεγονότα της 5ης Οκτωβρίου του 44 μέχρι την απελευθέρωση, κατόπιν αναφέρομαι στο Λαϊκό Πολιτισμό και τη Παράδοση, μετά στη σημερινή Κάρπαθο το Φυσικό και Πολιτισμικό τοπίο και στη τελευταία παράγραφο κάνω μια ιστορική διαδρομή στα της Παιδείας της Καρπάθου. Γίνεται μια πιο εκτεταμένη αναφορά στα εκπαιδευτήρια Απερίου που έπαιξαν και παίζουν καθοριστικό ρόλο στα εκπαιδευτικά πράγματα του νησιού και επικεντρώνομαι στο Γενικό Λύκειο όπου είχα τη τιμή να προσφέρω τις υπηρεσίες μου για τρεις δεκαετίες.


ΓΕΩΓΡΑΦΙΚΗ ΜΟΡΦΟΛΟΓΙΚΗ ΠΕΡΙΓΡΑΦΗ

Η Κάρπαθος μετά τη Ρόδο, είναι το δεύτερο σε έκταση νησί της Δωδεκανήσου. Βρίσκεται ανάμεσα στη Κρήτη και τη Ρόδο, στο πέλαγος που από την αρχαιότητα πήρε το όνομά του απΆ αυτήν (Καρπάθιον πέλαγος). Η γεωγραφική θέση του νησιού είναι σημαντική, αφού αποτελεί βασικό κρίκο της νησιωτικής γέφυρας που ενώνει την Κρήτη με τη Μικρασία. Με τη μακρόστενη κορμοστασιά της δεσπόζει στις νοτιοανατολικές πύλες του Αιγαίου.

Από άποψη γεωμορφολογίας η Κάρπαθος, μαζί με το νησάκι Σαρία που της ανήκει γεωπολιτικά, είναι από τα πλέον προικισμένα Ελληνικά νησιά. Τα περισσότερα πετρώματα είναι ασβεστολιθικά και καθορίζουν το μορφολογικό της χαρακτήρα.

Το κλίμα του νησιού είναι υποτροπικό, ήπιο και ξηρό, με εκπληκτική ηλιοφάνεια που διαρκεί όλο το χρόνο.

Η ποικιλία και η χρωματική μαγεία του φυσικού τοπίου της Καρπάθου είναι μοναδική. Οι εναλλαγές και οι αντιθέσεις είναι τόσο συχνές και απρόσμενες που δεν αφήνουν περιθώρια για μονοτονία και πλήξη. Βουνά ψηλά και κακοτράχαλα, που οι κορφές κάποτε – κάποτε εμφανίζονται γραφικά χιονισμένες. Η Λάστος με υψόμετρο 1.215 μ., είναι το υψηλότερο οροπέδιο στα Δωδεκάνησα. Στις βουνοπλαγιές θα δει κανείς απόκρημνες χαράδρες και δαιδαλώδεις χείμαρρους, βαθιές σπηλιές προικισμένες με τη θελκτική πολυχρωμία σταλακτιτών, κοιλάδες καταπράσινες και πηγές με κρυστάλλινα νερά που κελαρύζουν μελωδικά, σκορπίζοντας απλόχερα τη δροσιά τους.

Το δεύτερο παράδεισο οι Καρπαθιές τον έχουν
από χουν τα βασιλικά και τα νερά που τρέχουν.

Κι ακόμα, πευκόφυτες πλαγιές που κατεβαίνουν ως τη θάλασσα, εκεί το ασπρογάλαζο κύμα φυλάει νωχελικά τις χρυσές αμμουδιές του νησιού. Οι τελευταίες είναι ότι καλύτερο έχει να προσφέρει η Κάρπαθος : υπήνεμες, καθαρές, παρθένες οι πιο πολλές, γεμάτες υποσχέσεις :

Πάνω στη Λάστο θανεβώ, στην πιο ψηλή τη ράχη,
να βλέπω τακρογιάλια σου που άλλο νησί δεν τάχει.

Ποικιλία, αντίθεση και αρμονία γραμμών, όγκων και χρωμάτων συνθέτουν την απαράμιλλη γοητεία της Καρπάθου, αναδεικνύοντάς την σαν ένα από τα πιο όμορφα νησιά της Ελλάδας.


ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΚΟ ΤΟΠΙΟ ΚΑΙ ΙΣΤΟΡΙΚΗ ΕΞΕΛΙΞΗ

Τα παλαιότερα ίχνη ανθρώπινης παρουσίας στο νησί ανάγονται στο τέλος της νεολιθικής περιόδου (4.000 – 3.000 π.χ.). Οι πρώτοι κάτοικοι φαίνεται πως ήρθαν από την Μικρασία και ήταν συγγενείς με τους λαούς που κατοικούσαν στην Κρήτη και τα άλλα Ελληνικά νησιά (Κάρες κτλ.). Ο πρωτόγονος αυτός πολιτισμός της Καρπάθου συνεχίζεται μέχρι το 2000 πχ περίπου. Μετά το 2.000 π.χ., που είναι γνωστή σαν εποχή της Μινωικής θαλασσοκρατορίας και του Μινωικού Αποικισμού , έχομε Μινωίτες άποικους από τη Κρήτη. Η Κάρπαθος φαίνεται να έχει καθαρά Μινωικό χαρακτήρα, είναι πολυάνθρωπη και αναπτυγμένη οικονομικά και πολιτιστικά. Αυτό αποδεικνύεται από το πλήθος των ευρημάτων που κατά καιρούς βλέπουμε σε διάφορες τοποθεσίες του νησιού. Αργότερα το 1400 πχ ακολούθησαν οι Αργίτες, προφανώς Μυκηναίοι άποικοι, με αρχηγό τον Ιολκό. Τόσο ο Όμηρος, όσο και τα αρχαιολογικά δεδομένα επιβεβαιώνουν την παρουσία των Μυκηναίων στο νησί. Στην Τρωική εκστρατεία το 1250 πχ η Κάρπαθος παίρνει μέρος κάτω από τις διαταγές των Ηρακλειδών, Φειδίππου και Αντάφου.

Από τα στοιχεία που διαθέτουμε δείχνει ότι από το 1100 πχ φαίνεται να αρχίζει να εμφανίζεται ο Δωρικός πληθυσμός στη Κάρπαθο και κυριαρχεί σταδιακά. Εμείς σήμερα θεωρούμαστε απόγονοι των Δωριέων.

Οι τέσσαρες πόλεις που υπαινίσσεται ο Στράβωνας μπορεί να υπήρχαν από το 700 πχ, αν όχι και παλιότερα.

Στο σημείο αυτό ανοίγω μία παρένθεση περιγράφοντας τις περίφημες 4 πόλεις της Καρπάθου που αναφέρει ο Στράβωνας. Η κυριότερη πόλη του νησιού ήταν προφανώς η Κάρπαθος που πιθανότατα βρισκόταν στο σημερινό Απέρι και στην ευρύτερη περιοχή. Το χωριό αυτό φαίνεται πως εξακολούθησε να είναι πρωτεύουσα της Καρπάθου στα μεταγενέστερα χρόνια. Τον καιρό της Τουρκοκρατίας συνεχίζει να είναι η Πρωτεύουσα, μέχρι το 1892 μχ, οπότε τη θέση του πήραν τα σημερινά Πηγάδια. Τα Πηγάδια ήταν στην Αρχαιότητα, όπως και μέχρι πρόσφατα το επίνειο της πόλεως Καρπάθου (σημερινού Απερίου) και ονομαζόταν Ποσείδιον. Οι άλλες τρεις πόλεις ήταν η Αρκεσεία, κοντά στη σημερινή Αρκάσα, η Βρυκούς (σημερινή Βρουκούντα, στα ΒΔ της Καρπάθου) και η Νίσυρος που ίσως βρισκόταν στα σημερινά παλάτια της Σαρίας. Η Σαρία ήταν στην Αρχαιότητα ανεξάρτητη από τη Κάρπαθο και ονομαζόταν Σάρος. Στο σημείο αυτό κλείνω τη παρένθεση.

Μετά το 478 π.χ. η Κάρπαθος γίνεται μέλος της Αθηναϊκής Συμμαχίας, όπως φαίνεται από τους φόρους που πλήρωναν οι πόλεις της στο Συμμαχικό ταμείο. Το 404, με τη λήξη του Πελοποννησιακού πολέμου, υποτάσσεται στους Σπαρτιάτες, αλλά ύστερα από τη ναυμαχία της Κνίδου (394 π.χ.) επανέρχεται στους Αθηναίους και αργότερα γίνεται μέλος της δεύτερης Αθηναϊκής Συμμαχίας.

Στα Ελληνικά χρόνια 330 - 31 πχ φαίνεται να ακολουθεί τις τύχες της Ρόδου και το μεγάλο μέρος του νησιού, αν όχι ολόκληρο, αποτελούσε μέρος του Ροδιακού ή, πιο συγκεκριμένα, του Λινδιακού κράτους.

Από το 31 πχ μέχρι το 400 μχ περίπου έχουμε τη παρουσία των Ρωμαίων στη Κάρπαθο. Με την υποταγή της στους Ρωμαίους, η Κάρπαθος αποκτά μεγάλη στρατηγική σημασία, αφού έχει τον έναν από τους τρεις μεγάλους ναυστάθμους της Ρώμης στη Μεσόγειο. Τη θέση αυτή θα την κρατήσει φαίνεται και αργότερα επί Βυζαντινής αυτοκρατορίας. Οι πηγές αναφέρουν χαρακτηριστικά ότι : Στη Κάρπαθο τη περίοδο της Ρωμαϊκής κατοχής υπήρχε ο τρίτος σε μέγεθος και εγκαταστάσεις πολεμικός ναύσταθμος των Ρωμαίων στη Μεσόγειο μετά από εκείνους της Αλεξάνδρειας και της Αντιόχειας. Επιβλητικά ερείπια που πιθανολογείται να είναι εγκαταστάσεις του ναυστάθμου αυτού, υπάρχουν σήμερα στην ευρύτερη περιοχή του Λευκού, βόρεια του Σώκαστρου. Επίσης οι πηγές αναφέρουν χαρακτηριστικά ότι τρία πλοία του ναυστάθμου της Καρπάθου οδηγούν το Νικηφόρο Φωκά τον αυτοκράτορα του Βυζαντίου στην Κρήτη το 961 μ.χ. Τα πλοία αυτά προφανώς ξεκίνησαν από το ναύσταθμο του Λευκού.

Μετά το 700 μχ έχομε τη παρουσία των Βυζαντινών στη Κάρπαθο.

Από το 650 μέχρι 1100 μχ είναι μία περίοδος παρακμής και ερήμωσης. Πειρατές από τη Β. Αφρική και την Ασία σκορπούν τον τρόμο και τον όλεθρο στους παραλιακούς οικισμούς που εγκαταλείπονται. Τη θέση των παραλιακών οικισμών παίρνουν τα Μεσαιωνικά ορεινά χωριά που διατηρούνται μέχρι σήμερα.

Μεταξύ του 1204 και 1312 η Κάρπαθος γίνεται αντικείμενο ανταγωνισμών ανάμεσα σε Βυζαντινούς, Γενουάτες, Ιωαννίτες Ιππότες και Βενετσιάνους, που τη διεκδικούν καθένας για λογαριασμό του. Οι τελευταίοι, οι Βενετσιάνοι, με τον Αντρέα Κορνάρο, επικράτησαν τελικά και παρέμειναν άρχοντες Καρπάθου και Κάσου μέχρι το 1538, οπότε ο Χαιρεντίν Βαρβαρόσας καταλαμβάνει τα νησιά για λογαριασμό των Τούρκων.

Στα 1821 η Κάρπαθος επαναστατεί και παίρνει μέρος στον αγώνα της ανεξαρτησίας. Η Κάρπαθος δεν πρόσφερε επώνυμους αγωνιστές. Σημαντικότατη ήταν η προσφορά της στις χρηματικές εισφορές και τρόφιμα όπως προκύπτει από τις αποφάσεις των Εθνοσυνελεύσεων. Από τα γραφόμενα προκύπτει ότι η εισφορά της Καρπάθου κατά καιρούς ήταν η μεγαλύτερη απΆ όλα τα Δωδεκάνησα. Η πρωτοβουλία και ο συντονισμός των ενεργειών ήταν του μεγάλου αγωνιστή, μέλους της Φιλικής Εταιρείας και εκπροσώπου της Καρπάθου στις Εθνοσυνελεύσεις, Χατζηλία Οικονόμου από το Απέρι. Χαρακτηριστικά, αναφέρω το περιστατικό που ο Ναύαρχος και αργότερα πρωθυπουργός της Ελλάδας Αντώνιος Κριεζής αποβιβάστηκε στη Κυρά Παναγιά το 1824 με το επιτελείο του όπου γινόταν ο γάμος του γιού του Χατζηλία Οικονόμου. Ο Κριεζής στεφάνωσε το ανδρόγυνο. Όλοι οι παριστάμενοι παρέδωσαν στον ναύαρχο όλα τα κοσμήματα και τρόφιμα για τον αγώνα του έθνους. Η Κάρπαθος επίσης τροφοδότησε το στόλο της Κάσου με χρήματα, τρόφιμα και πολεμικά εφόδια όπως αναφέρουν οι Κασιώτες. Ο συντονισμός της βοήθειας γινόταν πάντα με την εποπτεία του Χατζηλία Οικονόμου. Με το τέλος όμως της Επανάστασης και συγκεκριμένα το 1834 η Κάρπαθος παραμένει, μαζί με τα άλλα Δωδεκάνησα τμήμα της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας, αφού για δέκα περίπου χρόνια πάλεψε για τη λευτεριά κιΆ ανέπνευσε τον αέρα της ανεξαρτησίας.

Στα 1912 την Τουρκική κατοχή διαδέχεται η Ιταλική. Ακολούθησαν 3 δεκαετίες περίπου στυγνής Ιταλικής κατοχής και προσπάθειας εξιταλισμού του πληθυσμού. Το 1941 έχουμε και τη Γερμανική κατοχή. Τη περίοδο αυτή ξεχωρίζει η ριψοκίνδυνη δραστηριότητα του θρυλικού Χριστόφορου Λυτού από τη Βωλάδα, που με το ολιγομελές κατασκοπευτικό του κλιμάκιο οι σύμμαχοι προξένησαν μεγάλες απώλειες στις κατοχικές δυνάμεις. Το 1944 μετά την αποχώρηση των Γερμανών, οι Καρπάθιοι ξεσηκώνονται ενάντια στους Ιταλούς και καλούν την Ελληνική Κυβέρνηση και τους συμμάχους να καταλάβουν το νησί. Ήταν το πρώτο νησί στα Δωδεκάνησα που με τις δικές του δυνάμεις ανάγκασε τον Ιταλό κατακτητή να συνθηκολογήσει και το παρέδωσε ελεύθερο στους Συμμάχους. Τα δραματικά γεγονότα ξεκίνησαν τη 5η Οκτωβρίου του 1944 με την εξέγερση στις Μενετές και στη συνέχεια στα υπόλοιπα χωριά. Από σχετικό ιστορικό έγγραφο της εποχής που έχω στα χέρια μου μαθαίνουμε ότι μετά την αποχώρηση των Γερμανών στις 4 Οκτωβρίου του 1944 οι κάτοικοι των χωριών Μενετών και Αρκάσας εξοπλίστηκαν με οπλισμό που εγκατέλειψαν οι Γερμανοί και επαναστάτησαν. Ο εξοπλισμός των κατοίκων στα υπόλοιπα χωριά ήταν σε πολύ μικρότερη έκταση. Στις 8 του Οκτώβρη η Παγκαρπαθιακή Επαναστατική Επιτροπή που είχε έδρα το Απέρι, έστειλε έγγραφο στην εξόριστη Ελληνική Κυβέρνηση που ήταν στην Αλεξάνδρεια της Αιγύπτου. Με το έγγραφο αυτό που υπογράφουν εκπρόσωποι από όλα τα χωριά, η Επιτροπή ζητούσε να πραγματοποιηθεί η Ένωση της Καρπάθου – Κάσου με τη μητέρα Ελλάδα με την άμεση κατάληψη των νησιών από Ελληνικές δυνάμεις. Επίσης ζητούσε την άμεση βοήθεια με τρόφιμα και ιματισμό, μια και η κατάσταση του πληθυσμού όπως περιγράφεται στο έγγραφο ήταν τραγική. Το μήνυμα της ελευθερίας μετέφεραν στην Αλεξάνδρεια μία ομάδα τολμηρών και ριψοκίνδυνων πατριωτών διασχίζοντας τη Μεσόγειο σε εμπόλεμη περίοδο. Η ομάδα αυτή ξεκίνησε με ένα μικρό σκάφος την ΙΜΑΚΟΛΑΤΑ από το Φοινίκι. Τέλος την 11η Οκτωβρίου 1944 στο Απέρι, η Παγκαρπαθιακή Επαναστατική Επιτροπή μετά από επίμονες και υπεύθυνες διαπραγματεύσεις και κάτω από τη δυναμική πίεση των επαναστατών, έστειλε τελεσίγραφο στον Ιταλό Διοικητή που του ζητούσε να παραδώσει την εξουσία. Η γραπτή απάντηση του Ιταλού Διοικητή με τη παράδοση της εξουσίας δόθηκε την επομένη 12 Οκτωβρίου 1944. Με αυτό τον τρόπο έληξε η πολύχρονη Ιταλική κατοχή της Καρπάθου και της Κάσου. Τα τρία αυτά έγγραφα, δηλαδή το έγγραφο που εστάλη με την ΙΜΑΚΟΛΑΤΑ, το τελεσίγραφο προς τον Ιταλό διοικητή, όπως και η απάντηση με τη παράδοση της εξουσίας που ανέφερα παραπάνω, έχω τη τιμή να έχω σήμερα αντίγραφά τους στο προσωπικό μου αρχείο. Είναι έγγραφα που πρόσφατα αντίκρισα με ιδιαίτερα συναισθήματα για πρώτη φορά. Ειδικά στο έγγραφο προς την Ελληνική Κυβέρνηση υπάρχει πλήρη περιγραφή των γεγονότων και της κατάστασης που υπήρχε στο νησί εκείνες τις μέρες. Μου τα χορήγησε από το προσωπικό του αρχείο, ο εκλεκτός συμπατριώτης μας ιατρός Μανώλης Σακελλαρίδης γιός του μεγάλου αγωνιστή της ελευθερίας και συντάκτη των εγγράφων δασκάλου Χριστόφορου Σακελλαρίδη. Προτείνω τα έγγραφα αυτά να παραχωρηθούν σε ειδική εκδήλωση από το σημερινό κάτοχο κ. Μανώλη Σακελλαρίδη και να κοσμούν σε ειδικές προθήκες τους Δήμους Καρπάθου και της Κάσου όπως επίσης τα γραφεία του τοπικού διαμερίσματος Απερίου όπου και διαδραματίστηκαν τα γεγονότα. Είναι ιστορικά έγγραφα που έχουν τις υπογραφές των εκπροσώπων όλων των χωριών της Καρπάθου και σημάδεψαν τη τοπική μας ιστορία. Θα ήταν συνεπώς πρέπον όταν εκφράζομε απόψεις και θέσεις για τα γεγονότα της εποχής εκείνης, να μελετήσομε αυτά τα έγγραφα που υπογράφονται από τους πρωταγωνιστές των γεγονότων.

Στις 17 Οκτωβρίου του 1944 ήλθαν στο λιμάνι των Πηγαδίων 2 Αγγλικά αντιτορπιλικά το Cleveland και Terpsichore από την Αλεξάνδρεια. Αποβιβάζεται στρατιωτικό άγημα κυρίως Ινδικής καταγωγής και 15 τόνοι τροφίμων για την ανακούφιση του πληθυσμού. Στους συμμάχους επιφυλάχθηκε θερμή υποδοχή από το ντόπιο πληθυσμό. Έκπληξη και ερωτηματικά σε πρώτη φάση άφησε η συμπεριφορά των ¶γγλων να αγνοήσουν το περιεχόμενο του εγγράφου της Παγκαρπαθιακής Επιτροπής προς την Ελληνική Κυβέρνηση. Οι Βρετανοί σε κάθε περίπτωση πάσχιζαν να παρουσιάσουν την παράδοση της Καρπάθου – Κάσου ως έργο αποκλειστικά δικό τους. Αγνόησαν επιδεικτικά τη Παγκαρπαθιακή επιτροπή όπως επίσης και τους ένοπλους Καρπάθιους επαναστάτες. Τι επεδίωκαν οι ¶γγλοι φάνηκε στη διάρκεια της Αγγλοκρατίας 1944 – 1947. Γρήγορα έγινε αντιληπτό ότι πολύ δύσκολα επρόκειτο να παραδώσουν τα Δωδεκάνησα στην Ελλάδα. Κράτησαν τους Ιταλούς διοικητικούς υπαλλήλους και απαγόρευσαν την παλιννόστηση των εξόριστων Δωδεκανησίων. Ήταν εμφανής η πρόθεσή τους στις μεταπολεμικές διεκδικήσεις στα πλαίσια της αποικιοκρατικής τους πολιτικής. Νωρίτερα, έταζαν τα Δωδεκάνησα στην Τουρκία με απώτερο σκοπό τον προσεταιρισμό της στο συμμαχικό στρατόπεδο. Η παρατεταμένη βρετανική κατοχή δημιούργησε μεγάλη δυσαρέσκεια και αντίσταση από το ντόπιο πληθυσμό. Χαρακτηριστική είναι η δημιουργία της αριστερής οργάνωσης ΕΜΠΑ ( Εθνικό Μέτωπο Πανδωδεκανησιακής Απελευθέρωσης ). Τα σχέδιά τους δεν πραγματοποιήθηκαν κυρίως λόγω των έντονων διαβημάτων της Ελλάδος, των συλλαλητηρίων, των δημοψηφισμάτων και της σθεναρής θέσης της Σοβιετικής Ένωσης. Τον Ιούνιο του 1946 στο Παρίσι στη διάσκεψη των υπουργών εξωτερικών των μεγάλων δυνάμεων και με τη θερμή υποστήριξη της Σοβιετικής Ένωσης αναγνωρίστηκε ότι τα Δωδεκάνησα πρέπει να δοθούν στην Ελλάδα και όχι στη Τουρκία. Η τελική απόφαση πάρθηκε στις 10 Φεβρουαρίου του 1947 που η Ιταλία εκχωρούσε στην Ελλάδα την πλήρη κυριαρχία της Δωδεκανήσου και πολλών άλλων παρακείμενων νησίδων. Δύο περίπου μήνες αργότερα, στις 31 Μαρτίου του 1947 εγκαταστάθηκε στη Ρόδο η Ελληνική στρατιωτική Διοίκηση. Τις δύο τελευταίες μέρες του Μαρτίου του 1947 όλες οι ελληνικές και ξένες εφημερίδες έγραφαν στα πρωτοσέλιδά τους την ενσωμάτωση της Δωδεκανήσου με την Ελλάδα και την αποχώρηση των ¶γγλων. Το εμφυλιοπολεμικό κράτος της εποχής καθιέρωσε τον επίσημο εορτασμό της ενσωμάτωσης ένα χρόνο αργότερα, την 7η Μαρτίου του 1948, όταν παρευρέθηκαν στις εορταστικές εκδηλώσεις στη Ρόδο οι τότε Βασιλείς Παύλος και Φρειδερίκη. Με τη πράξη αυτή ο ζυγός 700 ετών της Καρπάθου και Κάσου από πολλούς κατακτητές με τελευταίους τους ¶γγλους, είχε οριστικά αποτιναχτεί.

Μέσα στις παραπάνω γραμμές προσπάθησα να αποτυπώσω περιληπτικά τα σημαντικότερα κατά την άποψή μου ιστορικά γεγονότα του νησιού μας.


ΛΑΪΚΟΣ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΣ ΚΑΙ ΠΑΡΑΔΟΣΗ

Θεματοφύλακας της Αρχαίας και Βυζαντινής παράδοσης και Βρυσομάνα του Δημοτικού τραγουδιού έχει χαρακτηρισθεί η Κάρπαθος. Ιδιαίτερα η Όλυμπος θεωρείται το χωριό του αιώνιου Πάσχα, ο μοναδικός ίσως τόπος όπου δεσπόζει ακόμα το Βυζάντιο.

Πολιτιστικά στοιχεία και τρόποι ζωής της Αρχαίας Ελληνικής, Βυζαντινής, αλλά και Προϊστορικής Εποχής, διατηρούνται ακόμα στη Κάρπαθο. Τέτοια συναντά κανείς σΆ όλους τους τομείς της οικονομικής και κοινωνικής ζωής. Ο τρόπος καλλιέργειας της γης και η κτηνοτροφία παρέμεναν πριν λίγα χρόνια πρωτόγονα στα ορεινά του νησιού. Η γυναικεία φορεσιά της Ολύμπου, η λαϊκή αρχιτεκτονική (ιδίως το Καρπάθικο σπίτι), η μουσική (τραγούδι και χορός) διατηρούν σχεδόν ατόφιο το βυζαντινό τους χαρακτήρα.

Η γλώσσα εξακολουθεί να ηχεί Δωρικά, ιδίως στην Όλυμπο.

Σήμερα, κύριος μοχλός διατήρησης της Πολιτισμικής μας κληρονομιάς είναι οι Πολιτιστικοί Σύλλογοι που έχει κάθε χωριό.

Στη πρωτεύουσα, δραστηριοποιείται το Λύκειο Ελληνίδων Καρπάθου όπου προσφέρει μαθήματα Καρπάθικου χορού – τραγουδιού στους νέους του νησιού. Έχει σημαντική παρουσία με εκδηλώσεις εντός και εκτός Καρπάθου.

Σημαντική προσφορά στο νησί έχει ο Μορφωτικός και Πολιτιστικός Σύλλογος ΟΜΟΝΟΙΑ Απερίου με τη δημιουργία Σχολείων (Γυμνάσιο – Λύκειο – Δημοτικό), γηπέδου ποδοσφαίρου, το Μέγαρο που γίνεται σήμερα η εκδήλωσή μας, πολιτιστικό Κέντρο, κοινωφελή έργα. Μεγάλη παρουσία έχει εντός και εκτός Καρπάθου με πολιτιστικές εκδηλώσεις και με την έκδοση πολλών βιβλίων πολιτιστικού και τοπικού ιστορικού ενδιαφέροντος θέματα όπως επίσης μαθήματα χορού - τραγουδιού.

Σημαντική παρουσία στον Πολιτιστικό τομέα έχει ο Πολιτιστικός Σύλλογος του Όθους <<Εργασία και Χαρά>> και στην έκδοση βιβλίων πολιτιστικού και ιστορικού περιεχομένου. Επίσης στα υπόλοιπα χωριά δραστηριοποιούνται πολιτιστικοί σύλλογοι.
Αξιοσημείωτη είναι η παρουσία του Πνευματικού Κέντρου του Δήμου με εκδηλώσεις, δραστηριότητες και έκδοση βιβλίων, της μέχρι πρότινος Επαρχιακής επιτροπής Πολιτισμού του Επαρχείου Καρπάθου με την οργάνωση εκδηλώσεων και έκδοση βιβλίων, όπως και εκείνης του Πολιτιστικού Οργανισμού της Κοινότητας Ολύμπου. Σήμερα, με τον Καλλικρατικό Δήμο το Πνευματικό Κέντρο του Δήμου οφείλει να συνεχίσει και να καλύψει το έργο των παραπάνω 2 φορέων.

Περιθώρια για καλύτερες επιδόσεις στο τομέα των εκδηλώσεων με ομιλίες ιστορικού, φιλοσοφικού και επιστημονικού περιεχομένου όπως επίσης εκδηλώσεις που έχουν σχέση με τη πνευματική ανάταση και προβληματισμό των πολιτών του νησιού υπάρχουν, και είναι εμφανέστατη σήμερα η έλλειψή τους στο νησί. Η έλλειψη αυτή επιδρά στην καθημερινότητα τη συμπεριφορά και τα ενδιαφέροντα των πολιτών του νησιού.

Κύριο μέλημα όλων των φορέων που ασχολούνται με τον Πολιτισμό και τη παράδοση, πρέπει να είναι επίσης, η διατήρηση και καλλιέργεια στη νέα γενιά της Πολιτισμικής μας κληρονομιάς και των πατροπαράδοτων εθίμων μας. Κάθε προσπάθεια κατάργησής ή παραποίησής τους, συμβάλλει στην αλλοίωση της Ελληνικής μας ταυτότητας.


Η ΣΗΜΕΡΙΝΗ ΚΑΡΠΑΘΟΣ: ΦΥΣΙΚΟ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΙΚΟ ΤΟΠΙΟ

Τα ΠΗΓΑΔΙΑ, είναι η Πρωτεύουσα, με μεγάλο φυσικό λιμάνι, ωραίο κλίμα και αξιόλογες αμμουδερές παραλίες. Η περιοχή κατοικείται, σχεδόν χωρίς διακοπή, τουλάχιστον από τα Μινωϊκά χρόνια. Εδώ ήταν κτισμένος ο κυριότερος Μινωϊκός οικισμός του νησιού που άκμασε ως ναυτικό και εμπορικό κέντρο ανάμεσα 1.800 και 1.500 π.χ. περίπου. Απομεινάρια του οικισμού αυτού βρίσκονται κάτω από τη σημερινή πόλη. Πολλοί λαξευτοί τάφοι Μινωϊτών, αλλά και Μυκηναίων που ήρθαν στην περιοχή γύρο στα 1.400 π.χ. ήρθαν στο φως στις πλαγιές των υψωμάτων νότια και βορειοανατολικά της πόλης.

Στην Ακρόπολη που δεσπόζει πάνω από το λιμάνι, διατηρούνται τμήματα τειχών κυκλώπια, ίσως Προϊστορικά και ισοδομικά της Κλασικής εποχής. Εδώ πάνω βρισκόταν πιθανώς ο ναός της Λίνδιας Αθηνάς και άλλα κτίσματα που μνημονεύονται σε επιγραφές. Σε μικρή απόσταση από τη πόλη διατηρούνται λείψανα ενός υπαίθριου ιερού της Δήμητρας στη θέση Δαματρία και ενός μνημειώδους λαξευτού τάφου στη θέση Μύλη. Σε απόσταση χιλίων περίπου μέτρων βόρεια της πόλης, δεξιά του δρόμου προς το Απέρι, βλέπει κανείς, μερικά αναστηλωμένη σε πλήρη εγκατάλειψη την παλαιοχριστιανική Βασιλική της Αγίας Φωτεινής (5ος – 6ος αι. μ.χ.). Στα Πηγάδια βρίσκεται η έδρα του Ενιαίου Δήμου, το τέως Επαρχείο στο οποίο στεγάζονται σήμερα υπηρεσίες που εποπτεύονται από τη Περιφέρεια Νοτίου Αιγαίου, επίσης στα Πηγάδια βρίσκονται όλες οι Δημόσιες Υπηρεσίες και το Κέντρο Υγείας του νησιού. Λειτουργεί το Τεχνικό Λύκειο του νησιού (ΕΠΑΛ), Γυμνάσιο, δύο εξατάξια Δημοτικά, δύο Νηπιαγωγεία, φροντιστήρια ξένων γλωσσών, καθώς και Ελληνικό Ωδείο της κυρίας Μοσχούλας Βαρδαούλη. Στη παραλία του Βρόντυ μήκους 4 χιλ. έχουν κτιστεί πολλές τουριστικές μονάδες όπου απολαμβάνουν τις διακοπές τους πλήθος ξένων επισκεπτών.

Το ΑΠΕΡΙ, 8 χιλ. ΒΔ, είναι μεγάλο και πλούσιο χωριό, μερικά κτισμένο στις πλαγιές του αρχαίου Βενετσιάνικου κάστρου που λέγεται Κοράκι. Η αρχιτεκτονική των σπιτιών με τα κόκκινα κεραμίδια, τις ευρύχωρες αυλές και τα διακοσμητικά ανάγλυφα είναι χαρακτηριστικά, όπως επίσης και η ρυμοτομία. Λίγα χιλιόμετρα ΒΑ βρίσκεται η γραφική παραλία της Αχάτας κι ακόμα πιο βόρεια οι επίσης πανέμορφες παραλίες της Κυρά Παναγιάς και του Μακρή Γιαλού όπως επίσης οι μαγευτικές εξοχές Κατώδιο και Μερτώνας.

Επίσης στη περιοχή των Βασσών υπάρχει η Μονή του Αγίου Γεωργίου με ιστορικές εγκαταστάσεις. Στο Απέρι υπάρχει το Γενικό Λύκειο του νησιού, καθώς και Γυμνάσιο που εξυπηρετεί τα βόρεια χωριά. Υπάρχουν δύο σύγχρονα στάδια, το Δημοτικό στάδιο και εκείνο του Αθλητικού Συλλόγου ΠΡΩΤΕΑΣ. Επίσης εκεί βρίσκεται η έδρα της Μητρόπολης.

Η ΒΩΛΑΔΑ βρίσκεται 2 χιλ. δυτικότερα και στο παρελθόν ήταν τμήμα της κοινότητας Απερίου, που τότε λεγόταν Μεγάλο Χωρίον. Στη Βωλάδα ανήκει το δροσερό ορεινό θέρετρο Πίνι που είναι μια καταπράσινη κι εύφορη κοιλάδα στους πρόποδες της Λάστου. Εδώ βρέθηκαν αρχιτεκτονικά λείψανα και επιγραφές που δείχνουν πως η κοινότητα των Ετεοκαρπαθίων ίσως είχε έδρα της το Πίνι. Στη θέση αυτή υπήρχε μεγαλοπρεπής ναός του Απόλλωνα. Δύο κάστρα που βρίσκονται πιο βόρεια, στην ορεινή περιοχή της κάτω Λάστου, και διατηρούν ίχνη αρχαίων τειχών, μπορεί νΆ αποτελούσαν καταφύγια των Ετεοκαρπαθίων. Αξιοσημείωτο θέρετρο είναι και το οροπέδιο της Λάστου.

Το ΟΘΟΣ , σε απόσταση άλλων 2 χιλ. από τη Βωλάδα, είναι κτισμένο σε υψόμετρο 600 μέτρων. Είναι πάντα δροσερά εδώ και η θέα προς τα νότια είναι γοητευτικά πανοραματική. Αξίζει να επισκεφθεί κανείς το τοπικό λαογραφικό Μουσείο ή Καρπάθικο σπίτι, το εργαστήριο ζωγραφικής του Χαψή. Πολύ γνωστές είναι οι εκδηλώσεις που γίνονται στο χωριό με το πατροπαράδοτο έθιμο <<το πιπέρι>> και το παρακολουθούν με ιδιαίτερο ενδιαφέρον πολλοί κάτοικοι του νησιού. Στο Όθος ανήκει και η ειδυλλιακή εξοχή Στες με πολλά αμπέλια που βρίσκεται σε μικρή απόσταση από το χωριό.

Οι ΠΥΛΕΣ , 3 χιλ. νοτιότερα, είναι καταπράσινη, με έξοχη θέα προς τη Κάσο, έχει ειδυλλιακό ηλιοβασίλεμα και περιβάλλεται από κήπους με δένδρα και φυτά. Διαθέτει παραλίες – ψαρότοπους, όπως το Προνί και το Σικέλαος , που αρχίζουν να αξιοποιούνται τουριστικά.

Το ΦΟΙΝΙΚΙ ,8 χιλ. πιο νότια, είναι γραφικό λιμανάκι και θέρετρο με φρέσκο ψάρι πάντα διαθέσιμο. Τα τελευταία χρόνια έχει αναπτυχτεί τουριστικά και έχουν δημιουργηθεί ξενοδοχειακές μονάδες και αρκετές ταβέρνες.

Η ΑΡΚΑΣΑ , απέχει 3 χιλ. από το Φοινίκι και είναι γνωστή για τα Βυζαντινά ψηφιδωτά της. Το ακρωτήριο Παλιόκαστρο αποτελούσε την Ακρόπολη της αρχαίας Αρκεσίας και έχει νότιά του την αμμουδερή παραλία του Αγίου Νικολάου. Αρκετές παραλίες επίσης υπάρχουν νοτιότερα και αρχίζουν να αναπτύσσονται τουριστικά. Τις πρώτες μεταπολεμικές δεκαετίες η Αρκάσα ήταν γνωστή για τις ταβέρνες της. Τα τελευταία χρόνια παρατηρείται μεγάλη ανοικοδόμηση οικιών κέντρων διασκέδασης και κυρίως ξενοδοχειακών μονάδων. Έχουν αρχίσει να αξιοποιούνται οι γραφικές παραλίες της ΝΔ Καρπάθου.

Η ΜΕΝΕΤΕΣ , 9 χιλ. ανατολικότερα, εξαιρετικά γραφική, σκαρφαλωμένη απέναντι σΆ ένα βράχο που η κορφή του αποτελούσε το Μεσαιωνικό της κάστρο. Μια από τις παλιές εκκλησίες που σώζονται στη δυτική πλαγιά του βράχου αυτού έχει μετατραπεί σε Αρχαιολογικό Μουσείο. Στην περιοχή των Μενετών βρίσκονται ένας μεγάλος αριθμός από παραλίες ποιότητας, ιδίως αυτές της Αμμοοπής και του Αφιάρτη. Σήμερα, η περιοχή της Αμμοοπής έχει αξιοποιηθεί και θεωρείται ένα από τα αξιολογότερα Τουριστικά θέρετρα της Καρπάθου. Στον Αφιάρτη, τη δεκαετία του 80, έχει κατασκευαστεί ένα σύγχρονο αεροδρόμιο όπου πέρα από τη καθημερινή σύνδεση που έχει η Κάρπαθος με Ρόδο και Αθήνα, το καλοκαίρι καταφθάνουν χιλιάδες επισκέπτες με πτήσεις από Ευρωπαϊκές χώρες.

Το ΜΕΣΟΧΩΡΙ , βρίσκεται στο δυτικό κεντρικό μέρος της Καρπάθου. Είναι ένα πολύ γραφικό χωριό και φημίζεται για τη φιλοξενία των κατοίκων του. Σε μικρή απόσταση από το χωριό υπάρχει ένα αξιόλογο τουριστικό θέρετρο ο Λευκός όπου κοντά στη πολύ γραφική παραλία του έχουν κατασκευαστεί πολλές ξενοδοχειακές μονάδες. Στο Λευκό υπάρχει επιφανειακά πλήθος ενδείξεων Μινωϊκής παρουσίας και εκτός των άλλων ερείπια από το ναύσταθμο των Ρωμαίων.

Τα ΣΠΟΑ , βρίσκονται στο ανατολικό κεντρικό μέρος του νησιού. Το χωριό είναι γραφικό, πεδινό και οι κάτοικοί του φιλόξενοι. Εδώ θα βρει ο επισκέπτης τη φημισμένη σαρδέλα των Σπόων. Πολύ γραφική η παραλία του Αγίου Νικολάου που είναι κοντά στο χωριό και λίγο νοτιότερα η παρθένα και παραδεισένια αμμουδιά ¶πελλα.

Η ΟΛΥΜΠΟΣ δεσπόζει στη βόρεια Κάρπαθο: δυσπρόσιτη, απόμακρη, παραδοσιακή, μυστηριακή. Είναι ότι καλύτερο έχει να προσφέρει η Κάρπαθος, πέραν από τις φυσικές της ομορφιές. Εντυπωσιάζει η γοητεία του φυσικού της τοπίου, η σαγηνευτικά μελαγχολική της όψη, καθώς και το πλήθος των ανεμόμυλων και των μικρών εκκλησιών. Σήμερα σχεδόν το σύνολο των ξένων επισκεπτών της Καρπάθου επισκέπτονται την Όλυμπο. Ιδιαίτερη εντύπωση προκαλεί η τοπική παραδοσιακή φορεσιά που χρησιμοποιείται καθημερινά από πολλές κυρίες του χωριού. Έχει χαρακτηριστεί παραδοσιακός οικισμός. Στο χωριό υπάρχει Γυμνάσιο και Λυκειακές τάξεις. Στην ευρύτερη περιοχή του Τρίστομου πιθανολογείται η θέση στην οποία βρισκόταν ο μεγάλος ναός του Ποσειδώνα.

Η Αυλώνα , βόρεια της Ολύμπου, είναι ένας παραδοσιακός αγροτικός οικισμός που λες και ξεπηδάει, έτσι άνυδρος κι απόκοσμος, μέσα από το παρελθόν. Από την Αυλώνα μπορεί να κατέβει κανείς με τα πόδια στη Βρουκούντα για μια επίσκεψη στις αρχαιότητες. Εκεί, πλάι στα αρχαία ερείπια, μέσα σε μια υπόγεια σπηλιά, βρίσκεται η εκκλησία του Αη Γιάννη , όπου κάθε χρόνο, στις 28 Αυγούστου, επισκέπτες απΆ όλο τον κόσμο έρχονται να πάρουν μέρος σΆ ένα αληθινά Βυζάντιο πανηγύρι.

Το ΔΙΑΦΑΝΙ , επίνειο της Ολύμπου, βρίσκεται 9 χιλ. ΒΑ της. Με το γλυκό κλίμα και τα άλλα φυσικά πλεονεκτήματα που διαθέτει προσφέρεται για ήρεμες κιΆ ευχάριστες διακοπές. Το Διαφάνι έχει λιμάνι που προσεγγίζουν τα πλοία της γραμμής της Καρπάθου. Καθημερινά, τους καλοκαιρινούς μήνες με μεγάλα καΐκια έρχονται εκατοντάδες ξένοι επισκέπτες μετά από μια ειδυλλιακή διαδρομή από τα Πηγάδια, για να επισκεφτούν την Όλυμπο.

Στη ΣΑΡΙΑ μπορεί να πάει κανείς με καΐκι από το Διαφάνι. Το νησάκι αυτό έχει το δικό του χαρακτήρα, διαθέτει άγρια ομορφιά και μερικές όμορφες παραλίες. Τα Παλάτια στη ΒΑ μεριά του νησιού, είναι ένας εντυπωσιακός ερειπιώνας με αξιόλογα κλασικά και Μεσαιωνικά λείψανα.


Η ΠΑΙΔΕΙΑ ΣΤΗ ΚΑΡΠΑΘΟ

« Είμαι υποχρεωμένος κυρίες και κύριοι να σας ενημερώσω ότι η αποψινή εκδήλωση έχει προγραμματιστεί να γίνει πριν 15 μέρες. Στο διάστημα αυτό, και συγκεκριμένα τη βδομάδα που μας πέρασε δημιουργήθηκε το θέμα της ενοποίησης των Δημοτικών Σχολείων.

Το θέμα αυτό έχει δημιουργήσει εντάσεις στη τοπική μας κοινωνία και όχι μόνο. Οφείλεται στο γεγονός ότι δεν τηρήθηκαν οι προβλεπόμενες διαδικασίες για την ενοποίηση σχολείων. Ούτε σε τοπικό επίπεδο (από το Δήμο) τα προηγούμενα χρόνια, ούτε από το Υπουργείο Παιδείας. Όπου δεν τηρούνται οι διαδικασίες αυτές υπάρχουν εντάσεις, μόνο ζημιά κάνουν στην εκπαίδευση και δρομολογούν λανθασμένες αποφάσεις.

Η αποψινή εκδήλωση δεν έχει καμία σχέση με τα γεγονότα της βδομάδας που πέρασε.

Εδώ καταγράφω την ιστορική διαδρομή της εκπαίδευσης του νησιού μας, όπως την άντλησα από πηγές και όπως την έχω βιώσει με τη πολύχρονη διαδρομή μου στα σχολεία της Καρπάθου. Πολλά τμήματα που θα ακούσετε τα έχω ήδη δημοσιεύσει και τα γραφόμενα με εκφράζουν απόλυτα».

Στη παράγραφο αυτή της εισήγησής μου θα κάνω μια συνοπτική περιγραφή στα της Παιδείας της Καρπάθου και θα εστιάσω τη προσοχή σας στη ιστορική διαδρομή του Λυκείου Απερίου. Μου δίνεται επίσης η δυνατότητα και η ευκαιρία να σας καταθέσω μόνο επιγραμματικά θέσεις μου για ορισμένες αδυναμίες της Εκπαίδευσης της Χώρας μας, πράγμα που έχω κάνει κατά καιρούς παλαιότερα με εκτενή μου υπομνήματα στο Υπουργείο Παιδείας και τη Διεύθυνση Δευτεροβάθμιας Εκπαίδευσης.

Στοιχεία που να διαπιστώνουμε για το επίπεδο Παιδείας που είχαμε στη Κάρπαθο μέχρι τον 18ο αιώνα (δηλαδή μέχρι το 1700) δεν έχουμε. Συνεπώς οτιδήποτε μπορούμε να πούμε για το θέμα αυτό πριν το 1700 μχ είναι συμπεράσματα από διάφορα ιστορικά γεγονότα και επιγραφές, από τη παράδοση που μεταφέρεται από γενιά σε γενιά.

Το παλαιότερο έγγραφο που έχουμε σήμερα είναι ένα προικοσύμφωνο με ημερομηνία 20 Ιανουαρίου του 1690. Πιθανολογείται ότι είναι από τη περιοχή του Μεσοχωρίου. Είναι γραμμένο με βυζαντινούς χαρακτήρες και είναι αρκετά φθαρμένο. Ο γραφέας φανερώνει ότι είχε ευχέρεια στο γράψιμο. Κατά τον 18ο αιώνα (1700 – 1800 μχ), από το πλήθος των εγγράφων που διασώζονται, (προικοσύμφωνα, διαθήκες, πωλητήρια κλπ), βγάζουμε το συμπέρασμα ότι στη Κάρπαθο υπήρχαν αρκετοί άνθρωποι που γνώριζαν γραφή και εξυπηρετούσαν τις ανάγκες των κατοίκων.

Μετά το 1800 εμφανίζονται στη Κάρπαθο οι τίτλοι Πρωτόγεροι, Δημογέροντες, Δήμαρχοι της πολιτικής Διοίκησης. Είναι λοιπόν βέβαιο, ότι θα υπήρχαν και δάσκαλοι για τα λεγόμενα <<κολυβογράμματα>> και τέτοιοι θα ήταν κυρίως παπάδες. Οι άνθρωποι αυτοί είχαν καταγωγή από τη Κύπρο, Κρήτη, Σύμη και Κάλυμνο. Από αυτά που διαβάζουμε βγάζουμε το συμπέρασμα ότι αρκετοί από αυτούς προέρχονται από τη Πατμιάδα Εκκλησιαστική Σχολή που λειτούργησε το 1713 από τον Μακάριο Καλογερά. Η λειτουργία της Σχολής αυτής είναι ένα σπουδαίο εκπαιδευτικό γεγονός στα Δωδεκάνησα μια και η Σχολή αυτή τροφοδότησε με γραμματοδιδασκάλους όλα τα Δωδεκάνησα. Τη περίοδο αυτή σε όλα τα έγγραφα που έχουμε, πουθενά δεν υπογράφουν γυναίκες, που παρουσιάζονται αγράμματες. Τη περίοδο αυτή η ποιότητα στο περιεχόμενο τη σύνταξη και τη γραφή στα έγγραφα παρουσιάζεται διαφορετική από χωριό σε χωριό. Αυτό σημαίνει ότι τα μεγαλύτερα και πλέον εύπορα χωριά φρόντιζαν περισσότερο το θέμα της Εκπαίδευσης. Κατά τη περίοδο της Ελληνικής επανάστασης το 1821 δεν παρατηρούνται και πολλά έγγραφα, που σημαίνει ότι η Εκπαίδευση όπως είναι φυσικό παραμελήθηκε τη περίοδο αυτή. Από το 1835 και μετά παρατηρείται σταδιακή βελτίωση.

Η πρώτη οργανωμένη και υπεύθυνη Σχολή που λειτούργησε στη Κάρπαθο είναι αυτή του Αγίου Γεωργίου Βασσών το 1806 όπως αναφέρει ο Μιχαήλ-Μιχαηλίδης Νουάρος.

Η θέση της Σχολής ήταν καίρια και διέθετε εξαιρετικά φυσικά πλεονεκτήματα, που έκαναν εύκολη τη προσέλευση των μαθητών από όλα τα χωριά της Καρπάθου. Εκεί λοιπόν, στις αίθουσες και τα κελιά της Μονής, ιδρύθηκε η πρώτη Παγκαρπαθιακή Σχολή, στην οποία φοιτούσαν ως οικότροφοι, χωρίς καμία επιβάρυνση και για χρονικό διάστημα τριών ετών, οι μαθητές της Καρπάθου κυρίως οι κανακάρηδες, εργαζόμενοι συγχρόνως στα πλούσια κτήματα της Μονής.

Η διδασκαλεία των μαθημάτων διαρκούσε πέντε ώρες καθημερινά, και γινόταν τις πρωϊνές ώρες, ενώ το απόγευμα οι μαθητές καλλιεργούσαν τα κτήματα της Μονής. Έτσι, παράλληλα με τις θεωρητικές γνώσεις, οι μαθητές μάθαιναν στη πράξη το σωστό τρόπο καλλιέργειας των φυτών.

Τέσσαρα ήσαν τα διδασκόμενα μαθήματα στη Σχολή: Ανάγνωση, Γραφή, Αριθμητική και Ψαλτική. Διευθυντής της Σχολής ήταν ο Παπαμανώλης Σακελλάρης. Ο Παπαμανώλης ήταν ένας εξαιρετικά προικισμένος άνθρωπος, με σπάνια προσόντα σωματικά και πνευματικά. Είχε τέσσαρα παιδιά από τη γυναίκα του τη Σμαράγδα.

Με την αποφοίτησή του από τη Σχολή ο μαθητής έπαιρνε το τίτλο του Διάκου. Η σημασία της λέξης Διάκος την εποχή εκείνη ήταν λόγιος, γραμματισμένος. Ο Διάκος είναι ένας τιμητικός τίτλος μπροστά στο όνομά του : Διακοβασίλης, Διακομιχάλης, Διακογιώργης κλπ. Οι άνθρωποι που είχαν το τίτλο του Διάκου ανήκαν την εποχή εκείνη στην αριστοκρατία της Καρπάθου. Διακρίνονταν όχι μόνο για την υψηλή για την εποχή μόρφωση, αλλά για το ήθος και το χαρακτήρα τους. Συμμετείχαν ακόμα στα κοινά και είχαν επιρροή στη κοινωνία και στη πολιτική κατάσταση του νησιού, ως δάσκαλοι, ιερείς και κυρίως ως κοινωνικοί άρχοντες.

Όπως ανέφερα παραπάνω μετά το 1835 (περίοδος Τουρκοκρατίας) είχαμε στη Κάρπαθο βελτίωση της εκπαίδευσης. Σχεδόν σΆόλα τα χωριά άρχισαν να λειτουργούν σχολεία. Τα Σχολεία αυτά τα συντηρούσαν οι κάτοικοι των χωριών πληρώνοντας τους δασκάλους. Τα πλουσιότερα χωριά επέλεγαν τους πλέον επιφανείς δασκάλους για καλύτερη Παιδεία. Ονόματα δασκάλων με πολλές λεπτομέρειες της προσφοράς τους αναφέρει στα βιβλία του ο Μιχαηλίδης Νουάρος στην ιστορία της Καρπάθου. Πολλοί από τους δασκάλους αυτούς προήρχοντο από τα κοντινά μας νησιά. Δεν θα αναφερθώ σε ονόματα γιατί θα ξεφύγουμε από τα όρια της αποψινής μας εισήγησης. Θα αναφερθώ μόνο για καθαρά ιστορικούς και εθνικούς λόγους στο όνομα του Αποστολάκη Κάλογλου που ήταν δάσκαλος στο Απέρι και πρόσφερε το 1822 μεγάλες υπηρεσίες στο Έθνος κατά τη διάρκεια της Ελληνικής Επανάστασης. Την εποχή εκείνη ήταν συνοδός αποστολών προμήθειας του Χεβίδη της Αιγύπτου προς τον Σουλτάνο. Ειδοποιούσε τον Κανάρη και άλλους Έλληνες ναυάρχους να συλλάβουν τα εχθρικά πλοία, στα υποδεικνυόμενα από τον Αποστολάκη σημεία. Κατέφυγε στη Κάρπαθο, ύστερα από προδοσία της δράσης του αυτής, και νυμφεύτηκε την αδελφή του Χατζηλία Οικονόμου από το Απέρι. Ο Χατζηλίας Οικονόμου είναι γνωστός για τη δράση και τα αξιώματα που είχε στην Επανάσταση του 21. Κατά τη παραμονή του στη Κάρπαθο ο Αποστολάκης ασκούσε το επάγγελμα του δασκάλου στο Απέρι. Ο Αποστολάκης, ο μεγάλος αυτός αγωνιστής, κατέχει διάφορα αξιώματα κατά τη διάρκεια της Επανάστασης, όπως Πρόεδρος της Ελληνικής Δημαρχίας, πρόεδρος της Επιτροπής Εράνων κ.α. Στο ενεργητικό του αποδίδεται η ευφυής διανομή του αρδευτικού δικτύου Απερίου, Όθους, Πυλών και Μεσοχωρίου. Υπηρέτησε στο Γραφείο του βασιλιά Όθωνα, και η Ελληνική Κυβέρνηση επί Γεωργίου του Α΄ τον περιέλαβε στον κατάλογο των προμάχων της πατρίδας.

Θα κάνω μία παρένθεση αναφέροντας όσο γίνεται περιληπτικά τον τρόπο διδασκαλίας την εποχή εκείνη αλλά και τις πρώτες δεκαετίες του 20ου αιώνα. Σίγουρα ο τρόπος διδασκαλίας δεν ήταν και ο πλέον ευχάριστος. Οι δάσκαλοι τιμωρούσαν τους μαθητές με ραβδισμό, ορθοστασία, γονυκλισία, νηστεία, τράβηγμα αυτιών, την αντιγραφή του μαθήματος και άλλα πολλά. Ο δάσκαλος, για να φέρει σε πέρας την αποστολή του κρατούσε στα χέρια του το σκήπτρο της εξουσίας, την <<παιδαγωγική ράβδο>>, που αναλάμβανε να διαπαιδαγωγήσει το παιδί. Αλλοίμονο, αν ο μαθητής παρέλειπε να αποστηθίσει το μάθημά του, αργοπορούσε, ή ενοχλούσε το διπλανό του. Μέχρι πρόσφατα επικρατούσε η άποψη ότι το ξύλο μπορούσε να χρησιμοποιηθεί απεριόριστα και είχε άριστες παιδαγωγικές ιδιότητες. Γνωστή η ρήση <<το ξύλο βγήκε από τον παράδεισο>>. Οι δάσκαλοι έδιναν μεγάλη σημασία στην αποστήθιση, στη γραφή, τη καλλιγραφία, την ανάγνωση, την αριθμητική, τα κλάσματα, τους τόκους, τη μέθοδο των τριών. Όμως, τα παιδιά της εποχής εκείνης είχαν ελεύθερο χρόνο να απολαμβάνουν τα ομαδικά παιχνίδια και τη φύση ατέλειωτες ώρες. Σήμερα, τα παιδιά μας είναι εγκλωβισμένα, μετά το σχολικό τους πρόγραμμα, σε συνεχείς πολύωρες, ανώφελες και ανούσιες σε πολλές των περιπτώσεων ενασχολήσεις. Αυτό οφείλεται στις απαιτήσεις που υπάρχουν στα συστήματα εκπαίδευσης και στις απαράδεκτες νοοτροπίες που έχουν καλλιεργηθεί και επιβληθεί με την ενασχόληση των μαθητών σε δραστηριότητες που δεν έχουν σχέση με τον απαραίτητο χρόνο στο παιχνίδι, τη συναναστροφή, τον προβληματισμό, τη φύση και σε τελική ανάλυση κυρίως τη σωστή και αναγκαία εκπαίδευση. Συμμερίζομαι την άποψη, ότι στη χώρα μας χρειάζεται άμεσα αλλαγή του συστήματος εκπαίδευσης για να υπάρχει μεταξύ των άλλων ο απαιτούμενος χρόνος πέραν εκείνου της απαραίτητης απογευματινής μελέτης για εκτόνωση και δημιουργικής απασχόλησης των μαθητών. Επιβάλλεται η μετά το Σχολείο δραστηριότητα των μαθητών να είναι τελείως διαφορετική από αυτή που είναι σήμερα. Σε κάθε περίπτωση όμως οι μαθητές μας πρέπει να αισθάνονται ευτυχείς που παιδαγωγικοί μέθοδοι με τη σχολική ράβδο και τις τιμωρίες έχουν καταργηθεί.

Κατά τη δεύτερη περίοδο της Τουρκοκρατίας του νησιού μας 1834 -1912 τα εκπαιδευτήρια εκσυγχρονίζονται και η εκπαίδευση γίνεται πιο συστηματική. Από τα μαθητολόγια που έχουν διασωθεί προκύπτει ότι η στάθμη της εκπαίδευσης ήτο υψηλή και πολλοί από τους αποφοίτους διακρίθηκαν κατόπιν στον επιστημονικό, κοινωνικό και πατριωτικό στίβο. Σαν παράδειγμα αναφέρω τους μαθητές του Φωκά, του φωτισμένου αυτού δασκάλου που δίδαξε στο Απέρι, που το σύνολο σχεδόν των μαθητών του κατέλαβαν τα εκκλησιαστικά, κοινοτικά, δικαστικά, εκπαιδευτικά κλπ αξιώματα της Καρπάθου και διακρίθηκαν. Εντυπωσιακή ήταν η ικανότητα των μαθητών του να απαγγέλουν κομμάτια Αρχαίων Ελληνικών κειμένων, όπως ο Παπαβασίλειος Πετρίτης που σε ηλικία 88 ετών , γνώριζε με αποστήθιση το θούριο του αρχαίου ποιητή Τυρταίου.

Σταθμός για τα παιδαγωγικά θέματα εκείνης της εποχής είναι το 1895 που ήλθε ο εξέχων Ελληνοδιδάσκαλος Παναγιώτης Χρυσοχέρης από τη Βωλάδα, ο οποίος δίδαξε στα εκπαιδευτήρια Απερίου 1895-1910 και 1914-1927. Η προσφορά του υπήρξε ανεκτίμητη και το έργο του κολοσσιαίο. Οι απόφοιτοι του Παναγιώτη Χρυσοχέρη γινόντουσαν δεκτοί χωρίς εξετάσεις στην Αθήνα, Σάμο, Ρόδο όταν ήθελαν να συνεχίσουν σε ανώτερες βαθμίδες την εκπαίδευσή τους.

Η προτομή του Παναγιώτη Χρυσοχέρη κοσμεί σήμερα το χώρο που βρίσκονται τα εκπαιδευτήρια Απερίου και εμπνέει όλους όσους εργάζονται σΆ αυτά.

Όπως αναφέραμε παραπάνω το 1912 κατέλαβαν τα Δωδεκάνησα οι Ιταλοί και εγκαινιάστηκε νέα περίοδος κατακτητών αυτή των Ιταλών. Τα πρώτα δείγματα διακυβέρνησής τους ενθουσίασαν τους κατοίκους του νησιού μας. Όλοι ανέμεναν τη σύντομη προσάρτηση των νησιών μας στη Μητέρα Ελλάδα. Η απογοήτευση δεν άργησε να έλθει. Ο Ιταλός κατακτητής απεδείχθη πιο επικίνδυνος από τον προηγούμενο. Προσπάθησε μεθοδικά και συστηματικά να εξιταλίσει τον πληθυσμό. Η Ιταλία έβλεπε μακριά και αποσκοπούσε στη μελλοντική οριστική προσάρτηση της Δωδεκανήσου, έχοντας τον τοπικό πληθυσμό φύλλα προσκείμενο σΆ αυτή. Κύρια βαρύτητα στη μέθοδό της η σταδιακή υποβάθμιση της Ελληνικής εκπαίδευσης των νησιών. Στη Κάρπαθο, η εκπαίδευση στηριζόταν οικονομικά από τους κατοίκους του κάθε χωριού και περιοριζόταν στη καλύτερη των περιπτώσεων στη στοιχειώδη εκπαίδευση. Καμία οικονομική αρωγή δεν υπήρχε από τους κατακτητές για τη δημιουργία σχολικών μονάδων και τη πληρωμή εκπαιδευτικών.

Ήταν εμφανές ότι μοναδική σωτηρία της διαμορφούμενης κατάστασης ήταν η διαπαιδαγώγηση της νεολαίας του νησιού στην Ελληνική Παιδεία. Πως θα γινόταν αυτό; Οι οικονομικές δυσκολίες των κατοίκων ήταν τεράστιες και για να επιβιώσουν μετανάστευαν ομαδικά στο εξωτερικό, κυρίως στις ΗΠΑ. Η απάντηση στο τεράστιο αυτό Εθνικό πρόβλημα ήλθε το 1932. Με χορηγία της ΟΜΟΝΟΙΑΣ Αμερικής στέλνονται χρήματα από τους εκεί Απερίτες μετανάστες και εγκαινιάζεται το σημερινό κτίριο του Λυκείου Απερίου και έτσι στο Απέρι λειτουργεί Στοιχειώδης εκπαίδευση και Γυμνάσιο.

Αλλά ας αφήσουμε τον Μηχαηλίδη Νουάρο να μας περιγράψει με το γλαφυρό του τρόπο το χρονικό ιδρύσεως των σύγχρονων εκπαιδευτηρίων.

<<Προϊόντος του χρόνου, φιλογενείς Απερείται εργαζόμενοι εν τω εξωτερικώ έκτισαν παρά την Ι. Μητρόπολιν ωραίον Γυμνασιακόν κτίριον, προσέλαβον και άλλους δασκάλους (ως και μαθηματικό – φυσικόν), και δύναταί τις να είπει ότι το Απέρειον ως πρωτεύουσα της νήσου από της εποχής, εξ ης έχομεν ειδήσεις ή γραπτά μαρτύρια, ευρίσκετο εις την πρωτοπορίαν της εκπαιδευτικής κινήσεως και συνετέλεσε, δια των φώτων που εξέχεε επί μακράς δεκαετηρίδας εκ των σχολείων του, εις την ανύψωσιν της πνευματικής στάθμης των Καρπαθίων όλων των δήμων ως του εκπολιτιστικού επιπέδου της Καρπάθου μεταξύ των άλλων Δωδεκανήσων>>.

Με αυτό το τρόπο ενώ είχαμε στυγνή Ιταλική κατοχή τα Καρπαθόπουλα συνέρρεαν στο Απέρι για να αποκτήσουν γραμματικές γνώσεις πέρα από τις στοιχειώδεις που είχαν στα χωριά τους. Οι τάξεις που δημιουργήθηκαν με τη λειτουργία του νέου κτιρίου ήσαν η 7η , η 8η, και η 9η. Παράλληλα των πολλών γνώσεων που αποκτούσαν οι μαθητές, από τους φλογερούς σε πατριωτισμό εκπαιδευτικούς γινόταν και καλλιέργεια του Εθνικού τους φρονήματος. Το 1936 με απόφαση του Ντε Βέκι καταργείται η Ελληνική γλώσσα και διδάσκεται πλέον μόνο η Ιταλική. Οι πλειονότητα των μαθητών απέχει από τα μαθήματα μετά από προτροπή παραγόντων του νησιού και των γονέων.

Το 1942 έρχονται στη Κάρπαθο νέοι Κατακτητές, οι Γερμανοί. Πολλά δεινά περίμεναν τον Καρπαθιακό πληθυσμό. Φτώχια, φόβος, πείνα, εξαθλίωση. Το 1943 με απόφαση του Γερμανού Διοικητή Βόγκλερ, μετά από μεσολάβηση του φλογερού πατριώτη και δασκάλου Χριστόφορου Σακελλαρίδη και παρά τις αντιρρήσεις των Ιταλών επετράπη η διδασκαλεία της Ελληνικής γλώσσας στα Σχολεία της Καρπάθου. Το 1944 όπως αναφέραμε παραπάνω γίνεται η απελευθέρωση από τους Ιταλούς της Καρπάθου, και το 1948 η ενσωμάτωση με τη μητέρα Πατρίδα.

Το Γενικό Λύκειο Απερίου λόγω της ανεκτίμητης προσφοράς του διατηρώντας την Ελληνικότητα και καλλιεργώντας το Εθνικό φρόνημα των μαθητών τη περίοδο της στυγνής Ιταλογερμανικής κατοχής πρέπει να θεωρείται ένα Ιστορικό Εθνικό Σύμβολο της περιόδου αυτής.

Μετά την απελευθέρωση το 1948 όλα τα Σχολεία του νησιού, δηλαδή τα Δημοτικά που είχε κάθε χωριό μαζί με το εξατάξιο Γυμνάσιο Απερίου, εντάχθηκαν στο Υπουργείο Παιδείας. Έτσι η στελέχωσή τους γινόταν πλέον με δαπάνες και φροντίδα του Ελληνικού κράτους. Για την ιστορία αναφέρω ότι μέχρι το 1956 οι απόφοιτοι των εξαταξίων Γυμνασίων της Δωδεκανήσου εισάγονται στα ΑΕΙ χωρίς εξετάσεις.

Μετά την απελευθέρωση, ο αέρας της λευτεριάς και η δίψα για μάθηση ώθησαν ομαδικά τα Καρπαθόπουλα στα Εκπαιδευτήρια του Απερίου, που τώρα αποτελούν το μοναδικό κέντρο πνευματικής καλλιέργειας και Παιδείας της Καρπάθου και Κάσου.

Οι δύο πρώτες μεταπολεμικές δεκαετίες, του 50 και του 60 κυρίως λόγω οικονομικής δυσχέρειας, ήταν πολύ δύσκολες για το πληθυσμό του νησιού. Οι μαθητές μετακινούνται από τα κοντινά χωριά με τα τοπικά λεωφορεία. Οι μαθητές από το Μεσοχώρι, Σπόα, Όλυμπο και τα πρώτα χρόνια από Αρκάσα και Κάσο μένουν στο Απέρι. Εκεί στο φιλόξενο περιβάλλον ανταποκρίθηκαν με επιτυχία στις δυσκολίες των καιρών και η πλειονότητα αυτών διέπρεψαν στις σπουδές τους. Μέσα της δεκαετίας του 50 η ΟΜΟΝΟΙΑ για καλύτερη λειτουργία του Σχολείου δημιουργεί το κτίριο του Δημοτικού Σχολείου. Αρχές της δεκαετίας του 60 η ΟΜΟΝΟΙΑ πάλι με νέα αδρά χρηματοδότηση δημιουργεί το σημερινό κτίριο του Γυμνασίου Απερίου. Αυτό έγινε γιατί το πλήθος των μαθητών ήτο πολύ μεγάλο και το Ελληνικό κράτος είχε οικονομική αδυναμία να ιδρύσει νέα σχολικά κτίρια. Μέχρι το 1970 τα έξοδα συντήρησης των Εκπαιδευτηρίων του Απερίου τα κάλυπτε η ΟΜΟΝΟΙΑ. Στα μέσα της δεκαετίας του 80 ιδρύονται στα Πηγάδια με δαπάνες του Ελληνικού κράτους κτίρια όπου στεγάζονται Γυμνάσιο, Επαγγελματικό Λύκειο, τη δεκαετία του 90 το 2ο Δημοτικό Σχολείο και νηπιαγωγείο. Λίγο αργότερα με χρηματοδότηση του Υπουργείου Παιδείας κατασκευάζεται το Δημοτικό Σχολείο Πυλών. Στα μέσα στης δεκαετίας του 80 δημιουργήθηκαν σχεδόν σΆ όλα τα χωριά νηπιαγωγεία. Στο Απέρι το κτίριο του Νηπιαγωγείου έγινε με δαπάνη του κ. Ιωάννη Νισύριου.

Θα ήταν παράληψη να μη αναφερθώ στη τεράστια προσφορά που είχε το οικοτροφείο που δημιούργησε ο αείμνηστος Μητροπολίτης Καρπάθου – Κάσου Απόστολος στη Μονή Αγίου Γεωργίου Βασσών, όπου φιλοξένησε πολλά παιδιά για δύο και πλέον δεκαετίες μετά την απελευθέρωση. Τα παιδιά αυτά διέμεναν εκεί εντελώς δωρεάν και φοιτούσαν στα εκπαιδευτήρια Απερίου πηγαινοερχόμενα καθημερινά με τα πόδια. Ένα έργο που αναγνωρίστηκε ως ύψιστη προσφορά στη κοινωνία, από τον Καρπαθιακό Λαό και όχι μόνο.

Όπως προανέφερα μετά το 1956 οι απόφοιτοι του εξατάξιου Γυμνασίου και αργότερα του Λυκείου στα Δωδεκάνησα, εισάγονται στα ΑΕΙ της χώρας με εξετάσεις. Οι εξετάσεις αυτές γινόντουσαν στην Αθήνα κατά το μήνα Σεπτέμβριο κάθε χρόνο. Από το 1982 και μετά, με την εξέλιξη της τεχνολογίας οι Πανελλήνιες εξετάσεις γίνονται στο κτίριο του Λυκείου το μήνα Ιούνιο μετά τη λήξη των μαθημάτων. Καθιερώθηκε το σύστημα των Δεσμών. Υπήρχαν 5 δέσμες στα Λύκεια. Οι μαθητές διαγωνίζονται σε 4 μαθήματα διαφορετικά σε κάθε Δέσμη. Οι μαθητές της 5ης Δέσμης έπαιρναν απλά το Απολυτήριό τους χωρίς να δώσουν Πανελλήνιες εξετάσεις.

Από το 1998 έγινε η Εκπαιδευτική μεταρρύθμιση Αρσένη με το χωρισμό του Λυκείου σε τρεις κατευθύνσεις και Πανελλαδικές εξετάσεις τον Μάϊο – Ιούνιο στη Β΄και Γ΄ Λυκείου. Ήταν μία φιλόδοξη παρά τις όποιες αδυναμίες προσπάθεια, που σκοπό είχε την αναβάθμιση των σπουδών στο Λύκειο και την εισαγωγή των μαθητών στα ΑΕΙ από τις γνώσεις που αποκόμιζαν μόνο από το Σχολείο. Δόθηκαν αρκετά χρήματα για τη Παιδεία με τη δημιουργία εργαστηρίων και πολλών έργων υποδομής στα περισσότερα Λύκεια της χώρας. Τα πρώτα χρόνια του συστήματος Αρσένη το Λύκειο Απερείου είχε μεγάλες επιτυχίες μια και το σύνολο σχεδόν των αποφοίτων έμπαινε στις Ανώτατες Σχολές. Στη συνέχεια έγιναν κατά καιρούς παρεμβάσεις και τροποποιήσεις του συστήματος . Σήμερα, έχει αλλοιωθεί η όλη φιλοσοφία του συστήματος Αρσένη, έχουν συσσωρευτεί και πολλές άλλες παρενέργειες, με αποτέλεσμα να είναι επιτακτική η ανάγκη ριζικής αλλαγής της δομής, λειτουργίας, τρόπου αξιολόγησης και εξετάσεων στο Λύκειο.

Χρειάζεται άμεση επανεξέταση του προγράμματος σπουδών, των αναγκαίων διδασκομένων μαθημάτων με κύρια βαρύτητα την Ελληνική Παιδεία, τις σύγχρονες επιστήμες, την ιστορία μας, τις μεθόδους διδασκαλίας, την τακτική και αποτελεσματική επιμόρφωση των εκπαιδευτικών. Πέρα από τη αναγκαία και πρέπουσα χρηματοδότηση από τη πολιτεία πρέπει να υπάρχει ουσιαστική και αντικειμενική αξιολόγηση σε κάθε επίπεδο της εκπαιδευτικής διαδικασίας. Έχουμε καθυστερήσει υπερβολικά στην εφαρμογή εδώ και αρκετά χρόνια της συζητούμενης εκπαιδευτικής μεταρρύθμισης. Η πατρίδα μας θα ξεφύγει από τη σημερινή μιζέρια και παρακμή, όταν το Υπουργείο Παιδείας ασχοληθεί σοβαρά για να αποκτήσουμε μια Παιδεία αντάξια των προσδοκιών και ανεξάρτητη από κάθε επιρροή και παρεμβάσεις από εξωγενείς παράγοντες.

Μέσα στη θολή κατάσταση που βρίσκεται σήμερα η χώρα πρέπει κυρίως από τα ΜΜΕ να αναδεικνύονται στους μαθητές μας πρότυπα συμπολιτών μας που εμπνέονται από ιδανικά και αξίες. Δυστυχώς σήμερα, αυτά τα σύγχρονα πρότυπα στη νέα γενιά είναι άγνωστα. Τα σύγχρονα πρότυπα μένουν στο περιθώριο και κανείς δεν ασχολείται με αυτούς. Σήμερα πολλά από τα πρόσωπα που προβάλλονται δεν είναι παραδείγματα για μίμηση.

Μέχρι σήμερα πολλές εκατοντάδες μαθητών αποφοίτησαν από το Λύκειο Απερίου. Από αυτούς μεγάλο πλήθος μετά από Πανελλήνιες εξετάσεις συνέχισαν τις σπουδές τους σε Ανώτατα Εκπαιδευτικά Ιδρύματα και διαπρέπουν στις Επιστήμες τους. Δεκάδες από αυτούς έγιναν Πανεπιστημιακοί δάσκαλοι, πολλοί διέπρεψαν στη Πολιτική και άλλοι ως ανώτατα στελέχη κρατικών και ιδιωτικών επιχειρήσεων. Οι υπόλοιποι έλαβαν τα απαραίτητα εφόδια και ανταποκρίθηκαν με επιτυχία στο στίβο της ζωής. Πολλοί μαθητές στη περίοδο λειτουργίας του Σχολείου διακρίθηκαν σε Πανελλήνιες εξετάσεις πρωτεύοντας σε επιδόσεις, και αρκετές φορές το Σχολείο απέσπασε πολλές πρώτες Πανελλήνιες διακρίσεις.

Όλες αυτές οι επιτυχίες και διακρίσεις και πολλά άλλα τα οποία δεν είναι δυνατό να περιγραφούν μέσα σε λίγες γραμμές οφείλονται σε πολλούς παράγοντες.

Πρώτα - πρώτα στους εκατοντάδες εκπαιδευτικούς που πρόσφεραν με περίσσια ψυχής και απαράμιλλο ζήλο τις υπηρεσίες τους στο Σχολείο. Αξίζει τιμή και δόξα σΆ όλους αυτούς τους δασκάλους που με πλήρη συνείδηση και μεγάλη ευθύνη ανταποκρίθηκαν στις απαιτήσεις, και πρόσφεραν τις υπηρεσίες τους.

Οφείλονται στη δίψα για μάθηση, την ευγενή άμιλλα, τη νοημοσύνη και τη φιλοπατρία των μαθητών.

Οφείλονται στο άριστο κλίμα του σχολείου, τη παράδοση και τους κανόνες λειτουργίας που τηρήθηκαν διαχρονικά από όλους τους συντελεστές λειτουργίας του.

Οφείλονται στο κατάλληλο φυσικό περιβάλλον, τη φιλόμουση νοοτροπία και το πνεύμα αφοσίωσης των κατοίκων του Απερίου σε ότι έχει σχέση με τη Παιδεία και το Πολιτισμό. Οι κάτοικοι του Απερίου αναδείχτηκαν πρώτοι σε ζητήματα εκπαίδευσης προσφέροντας ευχαρίστως το υστέρημά τους για την ανέγερση , εξοπλισμό, λειτουργία και στελέχωση των εκπαιδευτηρίων.

Οφείλονται στην υπεύθυνη και ευσυνείδητη προσφορά των δασκάλων των Δημοτικών Σχολείων και των καθηγητών των Γυμνασίων του νησιού.

Οφείλονται τέλος στην ιδιαίτερη φροντίδα των γονιών προς τους μαθητές, καθώς και τη στήριξη που έδωσαν κατά καιρούς στα προβλήματα λειτουργίας του Σχολείου.

Σήμερα το Σχολείο στελεχώνεται με καθΆ όλα άξιους εκπαιδευτικούς αφοσιωμένους στο καθήκον, οδηγώντας τους μαθητές μας στο δρόμο της αρετής και της προόδου.

Σήμερα επίσης βλέπουμε να έχει σχεδόν αποπερατωθεί παρά τις όποιες δυσκολίες κοντά στα εκπαιδευτήρια η νέα πτέρυγα του Λυκείου. Το οικόπεδο που έγινε η πτέρυγα αυτή παραχωρήθηκε από τον Μητροπολίτη Καρπάθου –Κάσου κ. Αμβρόσιο. Θα στεγαστεί η αίθουσα πολλαπλών χρήσεων, όπως επίσης τα εργαστήρια πληροφορικής, Φυσικοχημείας-Βιολογίας και αίθουσα βιβλιοθήκης. Με τον τρόπο αυτό αναβαθμίζεται η παρεχόμενη στους μαθητές ποιότητα Παιδείας που δικαιούνται να την έχουν. Τη σημερινή εποχή του απόλυτου συναγωνισμού των μαθητών, κρίνεται απαραίτητη η επαρκής κτηριακή υποδομή για να διδάσκονται απρόσκοπτα όλα τα μαθήματα που απαιτούνται στους υποψήφιους μαθητές μας. Με αυτό το τρόπο το συγκρότημα Απερίου μπορεί να λειτουργήσει σαν πρότυπο ολοήμερο Σχολείο. Η δαπάνη ανέγερσης μέχρις στιγμής καλύφθηκε από τη Νομαρχία Δωδεκανήσου, όπως επίσης η Νομαρχία είναι και φορέας υλοποίησης.

Μέσα σΆ αυτές τις συνθήκες, οι αξιώσεις των Καρπαθίων από το Ελληνικό κράτος, δεν πρέπει να θεωρηθούν υπερβολικές για να πραγματοποιηθεί μέσα στα πλαίσια της σχεδιαζόμενης εκπαιδευτικής μεταρρύθμισης και εφΆόσον το επιτρέπει η σχετική νομοθεσία, η ίδρυση Σχολής μεταλυκειακής εκπαίδευσης που αντικείμενο θα έχει τη ζωντανή πολιτιστική μας παράδοση, ή να έχει σχέση με τις οικονομικές δραστηριότητες στη Κάρπαθο.

Τελειώνοντας τη σημερινή μου εισήγηση θα ήθελα να ευχηθώ υγεία, δύναμη, προκοπή, προσπάθεια σΆ όλους τους συντελεστές της εκπαίδευσης όλων των βαθμίδων του νησιού μας, δηλαδή στους μαθητές και τους δασκάλους. Εύχομαι επίσης από τους αρμόδιους τοπικούς φορείς που είναι εντεταλμένοι να χειρίζονται τα θέματα Παιδείας της Καρπάθου να ξεκινήσουν μόλις αναλάβουν τα καθήκοντά τους, αθόρυβες, υπεύθυνες και αποτελεσματικές διαδικασίες για επίλυση μερικών χρόνιων προβλημάτων που αντιμετωπίζουν τα Σχολεία μας. Και λέω αποτελεσματικές γιατί εδώ στη Κάρπαθο έχουμε συνηθίσει εδώ και χρόνια, στα πολλά λόγια, στις πολλές συσκέψεις και ανακοινώσεις, χωρίς κανένα απολύτως αποτέλεσμα. Μοναδικά κριτήρια στις αποφάσεις τους πρέπει να έχουν το συμφέρον των μαθητών, την αναβάθμιση των σπουδών και τις παραμέτρους που προβλέπονται. Με αυτές τις προϋποθέσεις που ανέφερα παραπάνω, υπάρχει αποτέλεσμα όταν χειριζόμαστε σοβαρά θέματα όπως αυτά της Παιδείας. Για το Λύκειο Απερίου που για δεκαετίες πρόσφερα τις υπηρεσίες μου, εύχομαι να εξακολουθεί να λειτουργεί ακέραιο, απρόσκοπτα, δημιουργικά με πολλές επιτυχίες των μαθητών του.

Σας ευχαριστώ για τη προσοχή σας.
Νίκος Παπαγεωργίου

ΜΕΓΑΡΟ ΑΠΕΡΙΟΥ
20 - 3 - 2011


Attached File  Karpathian_History.pdf ( 292.26K ) Number of downloads: 82


By reading this post, you have agreed to all of the rules of this website.
The views of this post are exclusively the author's. If any post is offensive, please contact report@inkarpathos.com.
Printing of this post, without written consent is strictly prohibited.

Με την ανάγνωση αυτού του θέματος, έχετε συμφωνήσει με όλους τους κανόνες αυτού του ιστοχώρου.
Οι απόψεις αυτού του θέματος, είναι αποκλειστικά του συντάκτη. Εάν οποιαδήποτε σας δυσάρεστη, παρακαλώ απευθυνθείτε στο report@inkarpathos.com
Η εκτύπωση αυτού του άρθρου, είναι αυστηρά απαγορευμένη, χωρίς γραπτή συγκατάθεση του διαχειριστή.

Go to the top of the page
 
+Quote Post

Reply to this topicStart new topic
1 User(s) are reading this topic (1 Guests and 0 Anonymous Users)
0 Members:

 

RSS Lo-Fi Version Time is now: 25th November 2014
As of February 20, 2007 the website http://www.InKarpathos.com has beeb closed. This page has been printed from the website http://www.inkarp.com/ipb/index.php - @ Copyright 1999 - - www.InKarp.com - All Rights Reserved